نامزدان با هم محرم هستند

۳۱ ثور (اردیبهشت) ۱۳۹۷

به جواب شیوخ مرحوم مصری:

در شمارۀ دو صد چهل و ششم ماهنامه فقه اسلامی مورخ جمادی الاول ۱۴۳۸ هجری قمری مطابق ماه مارچ۲۰۱۸مضمون جالب  زیر عنوان «حکم مرحلۀ نامزدی» و «آیا در وقت نامزدی دختر و پسر با هم محرم شرعی میباشند» شیوخ مرحوم مصری امام حسنین محمد مخلوف و امام عبدالحمید کشگ جواب گفته‌اند که “ نامزدان  در مرحلۀ نامزدی برای مرد نامزاد خود نامحرم است”. اول ما مردم افغانستان چنان بدبخت شده‌ایم که به جای تحقیق و تتبع در امور دین که از علوم انسانی است و هرکس با مطالعه عمیق قرآن و احادیث رسول اکرم (ص) می‌تواند مسایل را تحلیل و تفسیرکند به شیوخ خارج از کشور که اکثریت شان از کشور خود پا بیرون نه نهاده‌اند  و شرایط زیست عصر حاضر را اطلاع ندارند،برای حل مشکل رجوع می کنیم. مهمتر اینکه شیوخ که نام بردیم در قرن نزده تولد شده‌اند و درقرن بیستم داعی اجل را لبیک گفته‌اند و آن‌ها شاید نظر به شرایط زمان خود فتوی داده‌اند نه به شرایط که ما امروز در غرب زندگی داریم. در جهان غرب زنان و مردان نظر به قوانین مدنی این کشور ها مطلق آزاد هستند ، یک‌جا کار میکنند، در کنفرانس ها می‌روند ، برای سیمینار ها سفر میکنند و همه مسئول اخلاق و اعمال و کردار خود هستند و دختران و پسران جوان خواهی نخواهی دید و بازدید میکنند ، هوتل ها درین کشور ها بدون اینکه کسی پرسان کند کی چکاره است به روی همه باز است و همه هم پول نقد دارند و هم کریدت کارت. هر کار دل شان خواست می‌توانند بکنند، خانواده‌ها بخواهند و یا نخواهند.

دوم در کتاب حلال و حرام در اسلام تألیف دکتور یوسف قرضاوی میخوانیم که حرام کردن یک چیز تنها حق خدا است. پس بنده نه میتواند تا  با تراوش های ذهنی خود یک موضوع را حرام گوید. همه دانشمندان اسلامی میدانند که مرجع قانون در اسلام قرآن کریم و احادیث ثقه حضرت رسول کریم (ص) می باشد. نه قرآن و نه حدیث نامزدان را نا محرم نخوانده است. . فتنه و فساد وقتی بر پا می‌شود که ما جوانان را از حق زندگی محروم می کنیم. وقتی یک مسلمان به سن قانونی میرسد و آماده می‌شود تا زندگی بسازد درین وقت است که دو جوره اساسی اسلامی را باید آموخته باشد. جوره اول  حق و باطل که چه حق است و چه باطل است و جوره دوم حلال و حرام که چه حلال است و چه حرام است. انسان از دید اسلام آزاد خلق شده است و وقتی به سن قانونی میرسد خود شان مسئول اعمال خود هستند نه دیگران. ما نه می‌توانیم بالای یک جوان پولیس باشیم و زندگی او را مراقبت کنیم تا اینکه او خود با وجدان سالم زندگی‌اش را مراقبت نکند. یک جوان مؤمن و خدا ترس چه دختر باشد چه پسر باشد زیرا مرد و زن از نفس واحد خلق شده است، هرگز پای خود را از گلیم خود بیرون نه میکند. قرآن مجید آزادی انسان در آیات ذیل چنین بیان میدارد.

در سورۀ اسراء آیۀ سیزدهم میخوانیم:

وَکُلَّ إِنسَـٰنٍ أَلۡزَمۡنَـٰهُ طَـٰٓٮِٕرَهُ ۥ فِى عُنُقِهِۦ‌ۖ وَنُخۡرِجُ لَهُ ۥ یَوۡمَ ٱلۡقِیَـٰمَهِ ڪِتَـٰبً۬ا یَلۡقَٮٰهُ مَنشُورًا.

و سرنوشت هر انسانی را به گردن خود او پیوسته ایم، و روز قیامت کارنامه‌ ای برای او بیرون می آوریم که آن را بازگشوده می‌یابد.

در سورۀ طور آیۀ بیست و یکم می‌خوانیم:

کُلُّ ٱمۡرِىِٕۭ بِمَا کَسَبَ رَهِینٌ۬.

هر انسانی در گرو کار و کردار خویش است.

در سورۀ نجم آیۀ سی و هشتم می خوانیم:

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَهٌ۬ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ. 

که هیچ بردارنده ای بار گناه دیگری را بر ندارد.

 ما حق نداریم زیر عنوان دین و سنت و شرعیت انسان آزاد را بردۀ تراوش های ذهنی خود بسازیم. بر عکس ما باید اندیشه سالم خدا پرستی را تدریس کنیم تا جوان خود متوجه اعمال خود باشد و با وجدان خدا پرستی زندگی کند.

اسلام به انسان آزادی بخشید و خودش را مسئول ساخت نه مردم و نه  یا یک مرکز دینی را. در کتاب «اسلام در تاریخ جهانی» اثر دکتور نذیر احمد ، شهروند هندی و مقیم ایالات متحدۀ امریکا که ترجمه فارسی آن توسط دانشمند گرامی جناب محمد نعیم مجددی میخوانیم که  «اسلام اشعار میداشت که انسان‌ها آزاد بدنیا آمده‌اند و به جزء الطاف الهی به چیز دیگری مدیون نیستند» (صفحه ۱۶). باز در همین کتاب میخوانیم «دین اسلام به مسلمانها آموخته بود که انسان‌ها آزاد بدنیا آمده‌اند نه باید به جزء در برابر خداوند به مقام و یا شخص سر فرو آورند» (صفحه۴۲.

حضرت عمر (رض ) فرموده است ” از روی چه مردمان را بنده میسازید درحالیکه مادران شان آنها را آزاد زاده اند .“ حضرت علی (رض ) فرموده است ” تمام مردم آزاد آفریده شده اند ، مگر کسانیکه از روی اختیار بردگی را برای خود پذیرفته‌اند“. این است مقام آزادی انسان در اسلام.

دوره نامزدی دوره شناخت است. زن و مرد باید از نگاه فرهنگی ، تربیوی ، روحی و معنوی همدیگر را بشناسند و بعد تصمیم به ازدواج گیرند.. در آیه‌های ۲۳۵ و ۲۳۶ سوره بقره چنین میخوانیم:

وَلَا جُنَاحَ عَلَیۡکُمۡ فِیمَا عَرَّضۡتُم بِهِۦ مِنۡ خِطۡبَهِ ٱلنِّسَآءِ أَوۡ أَڪۡنَنتُمۡ فِىٓ أَنفُسِکُمۡ‌ۚ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّکُمۡ سَتَذۡکُرُونَهُنَّ وَلَـٰکِن لَّا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلَّآ أَن تَقُولُواْ قَوۡلاً۬ مَّعۡرُوفً۬ا‌ۚ وَلَا تَعۡزِمُواْ عُقۡدَهَ ٱلنِّڪَاحِ حَتَّىٰ یَبۡلُغَ ٱلۡکِتَـٰبُ أَجَلَهُ ۥ‌ۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ یَعۡلَمُ مَا فِىٓ أَنفُسِکُمۡ فَٱحۡذَرُوهُ‌ۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِیمٌ۬ (٢٣۵) لَّا جُنَاحَ عَلَیۡکُمۡ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِیضَهً۬‌ۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدَرُهُ ۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدَرُهُ ۥ مَتَـٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِ‌ۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِینَ (٢٣۶).

معنی: و در بارۀ آنچه شما بطور سربسته از زنان خواستگاری و یا آن را در دل پوشیده داشته‌اید بر شما گناهی نیست. خدا میدانست که شما به زودی به یاد آنان خواهید افتاد، ولی با آنان قول و قرار پنهانی مگذارید مگر آنکه سخن پسندیده بگویید. و به عقد زناشویی تصمیم مگیرد تا زمان مقرر به سر آید و بدانید که خداوند آنچه را در دل دارید می داند. پی از مخالفت او بترسید و بدانید که خداوند آمرزنده و مهربان است(۲۳۵)و اگر زنان را مادامی که با آنان نزدیکی نکرده‌اید یا برای ایشان مهری تعیین نکرده‌اید طلاق گویید بر شما گناهی نیست و آنان را بطور پسندیده به نوعی بهرمند کنید توانگر به اندازۀ توان خود ، تنگدست به اندازۀ وسع خود. این کاری است شایسته نیکوکاران.

در دو آیه فوق چند مطلب عمده نهفته است. اول می‌بینیم که زنان و مردان حق دارند در دورۀ نامزدی با هم نشست و برخاست داشته باشند و در موارد مختلف  با هم صحبت کنند و اما چون دورۀ شناخت است حکم میکند که « وبه عقد زناشویی تصمیم مگیرید تا زمان مقرر به سر آید» . زمان مقرر آن است که زن و مرد مطمین شوند که می‌توانند با هم یک جا زندگی کنند. همچنان در آیۀ بعدی  می‌گوید که اگر مهری تعیین نکرده‌ایدو نزدیکی نکرده اید از آنان جدا می‌شوید گناهی بر شما نیست.

آیات فوق صریح آزادی روابط یک زن و یک مرد را توضیح میدارد که زنان و مردان در دوره نامزدی می‌توانند هم صحبت باشند و چون نکاح نکرده اند و مهر تعیین نشده می‌توانند از هم جدا شوند. زنان و مردان مؤمن خود میدانند که درین دوره نزدیکی روا نیست و اما شناخت مخصوصاً در عصر حاضرضروری و حتمی است.

اگر اولاد شما حلال و حرام را میداند و شما به تربیه اولاد تان اطمینان دارید باید به او اعتماد کنید و اگر کاری خلاف از او سر می‌زند خودش مسئول است چه دختر باشد چه پسر باشد. دختران و پسران آزاد هستند که گشت و گزار کنند ، سینِما بروند و همدیگر را خوب بشناسند بعد تصمیم به نکاح گیرند. من تعجب می‌کنم که همچو فتوی های که ضد قرآن و ضد کرامت انسانی و آزادی انسان است به  نام دین و سنت و شرعیت بدون در نظرداشت شرایط زمان و مکان به نشر میرسد. هیچ وقت نباید آزادی و کرامت انسانی تانرا مصالحه کنید. برای مطالعات بیشر لطفاً به کتاب این محقق زیرا عنوان “نساوی حقوق مدنی در اسلام”” سال چاپ ۲۰۱۵ مراجعه کنید.







به دیگران بفرستید


دیدگاه ها در بارۀ این نوشته
نام

دیدگاه

جای حرف دارید.

شمارۀ زیر را درج کنید
   



داکتر فرید یونس